De gevreesde Aziatische Hoornaar heeft zich definitief in ons land gevestigd en gaat er waarschijnlijk voorlopig ook niet weg. De Aziatische Hoornaar is een grote wesp. De eerste hoornaar koningin kwam ooit in zuidelijk Frankrijk aan land als verstekeling in een scheepslading uit Azië. Ze stichtte het eerste volk op het Europese continent. Van daaruit heeft deze soort zich als een olievlek verspreid en is sinds 2017 ook in ons land aanwezig en in het najaar van 2024 ook in Baarn aanwezig.
In ons land is de Europese Hoornaar (links)inheems. Dat is een ongevaarlijke soort die je ook wel in de buurt van bijenvolken ziet. De Aziatische (rechts) daarentegen is een invasieve soort die enorme nesten met velen duizenden soortgenoten kan ontwikkelen. Bijenvolken kunnen zich nauwelijks verdedigen tegen deze wesp die voor de bijenkasten in groepsverband de binnenvliegende bijen vangt. Maar de hoornaar vangt ook andere bijen en hommels, soorten vliegen en allerlei andere insecten en doen zo een aanslag op de biodiversiteit van inheemse populaties.
Heb je een Aziatische Hoornaar gezien?
WAARNEMING.NL Heb je een Aziatische Hoornaar gezien? Maak melding van de Aziatische hoornaar Waarneming.nl Daar vindt de controle plaats en als het inderdaad een Aziatische is dan worden van daaruit de verschillende instanties waaronder Bijenhouders Baarn ingeseind.
Belangrijke kenmerken: gele poten en zwart borststuk.
Nederlandse BijenhoudersVereniging Uitgebreide informatie en de laatste stand van zaken over de A. Hoornaar, vangmethoden, schadelijkheid voor andere insecten, fruitteelt en meer.
Aziatische Hoornaars reageren zeer agressief naar belagers van hun nest. Blijf uit de buurt van een nest!
Het eerste zomernest in Baarn van de Aziatische hoornaar werd begin oktober 2024 op ongeveer 25 meter hoog in een bomenrij gevonden bij de Zwanenweide. Een paar dagen later werd het skippybal grote nest door professionals verwijderd.
In een met extra keflar gevoerd pak kunnen de lange angels van de hoornaar niet doordringen. Ze spuiten ook een beitende stof in het gezicht.
Met een flinke hoogwerker naar het nest op ca. 25 m. hoogte. Gewapend met een stofzuiger worden de hoornaars opgezogen. Het restant met nog talloze jonge koninginnen gaat in een doos.
De buit is binnen: veilig in een plactic doos. De doos gaat voor een aantal dagen in de diepvries. De kou doodt de hoornaars en de larven.
Honingbijen en talloze andere bijen in zwaar weer
Van de bijna 100.000 insecten die een Aziatische Hoornaar volk in een seizoen verorbert is ongeveer een derde honingbij (als die in de buurt te vinden zijn). Een gezond bijenvolk kan wel tegen een stootje. En een aantal kasten op een rijtje kunnen wel wat bijen missen zonder dat het noemenswaardige schade oploopt. Maar het gedrag van de hoornaars voor bijenkasten zorgt ervoor dat bijen in de stress raken: ze durven amper uit te vliegen om hun dagelijks kostje bij elkaar te scharrelen. Behalve het verlies aan bijen komt daar dan ook het verlies aan voedsel voor larven en volwassen bijen bij. Als op een gegeven moment het bijenvolk zo verzwakt is dat de hoornaars zo de bijenwoning in kunnen lopen dan is het bijenvolk in mum van tijd overrompeld en uitgemoord.
Gezamenlijk de hoornaar te lijf!
De landelijke overheid heeft bepaald dat de Aziatische Hoornaar bestreden moet worden. Ze zijn niet alleen schadelijk voor honingbijen, maar brengen zoals gezegd ook schade toe aan de biodiversiteit van het insectenleven. Een extra reden om ze te bestrijden – en niet de minste – is de schade die ze in de fruitteelt kunnen aanrichten.
Bijenvolken zijn een goede indicator voor de aanwezigheid van hoornaars. Mede daarom vervullen imkers een belangrijke rol in de opsporing van hoornaarnesten. Ook de Baarnse imkers dragen hun steentje bij. In 2023 zijn enkele nesten in omliggende plaatsen gevonden en geruimd. De verwachting is dat in 2024 het eerste Baarnse hoornaarnest wel zal worden gevonden.
Regionale samenwerking
Vanuit de Baarnse vereniging is bestuurslid Marijke van Suchtelen het contact met de landelijke imkervereniging en met de gemeente. Daarnaast onderhoudt ze ook contacten met lokale verenigingen in Hilversum en Amersfoort/Soest. Mocht er een nest worden gevonden dan schakelt de gemeente het regionaal nesten verdelgingsteam in. Zij beschikken over speciale apparatuur en beschermende kleding.
In de imkerij is een landelijke aanpak afgesproken voor opsporen van Aziatische Hoornaars. Daarbij maken we onder andere op bijenstanden gebruik van wiekpotten en selectieve vallen .
Wiekpotten zijn vooral bedoeld om de hoornaarwerksters, te spotten. De potten zijn gevuld met een voor hoornaars aantrekkelijke vloeistof met daarin een katoenen lont (wiek) die door het deksel steekt en zo de geur verspreidt. Deze werksters worden gevangen, gemerkt en weer losgelaten om zo te kunnen bepalen waar het nest zich bevindt.
Selectieve vallen zijn plastic dozen met een wiekpot en voorzien van een soort fuiken. De hoornaar kan wel naar binnen, maar niet meer naar buiten. Deze vallen zijn vooral bedoeld om koninginnen van de hoornaar te vangen en te doden. In het voorjaar (april-mei) zijn dat de koninginnen die na de lange winterslaap een nest gaan stichten, in het najaar (oktober-december) de jonge koninginnen die nog even wat komen eten voor ze in winterslaap gaan.
Bijenhouders Baarn contactpersoon voor de Aziatische hoornaar Alleen voor de gemeente Baarn M. van Suchtelen 06-20397666 of mvansuchtelen@gmail.com
